ўзбекистон республикасининг онуни фуароларнинг давлат пенсия таъминоти тўрисида
Ўзбекистон Республикасининг 03.09.1993 й. 938-XII-сон «Фуқароларнинг давлат пенсия таъминоти тўғрисида»ги Қонуни
Данная функция доступно только для клиентов (пользователей)
Полный текст документа доступен в платной версии. По вопросам звоните на короткий номер 1172
ФУ Қ АРОЛАРНИНГ ДАВЛАТ
ПЕНСИЯ ТАЪМИНОТИ ТЎ Ғ РИСИДА
Ушбу Қ онун Ўзбекистон Республикаси фу қ ароларининг қ ариганда, ме ҳ нат қ обилиятини тўли қ ёки қ исман йў қ отганда, бо қ увчисиз қ олганда ижтимоий таъминланишдан иборат конституциявий ҳ у қ у қ ларини рўёбга чи қ ариш, давлат пенсияларининг ягона тизимини, уларни тайинлаш, ҳ исоблаб чи қ ариш, қ айта ҳ исоблаш ва тўлаш тартибини белгилайди.
I БОБ. УМУМИЙ Қ ОИДАЛАР
1-модда. Фу қ ароларнинг давлат пенсия
таъминотига тааллу қ ли ҳ у қ у қ лари
Ўзбекистон Республикаси фу қ аролари ушбу Қ онунда назарда тутилган тартибда давлат томонидан пенсия билан таъминланиш ҳ у қ у қ ига эгадирлар.
Республика ҳ удудидан таш қ арида яшаб турган Ўзбекистон Республикасининг фу қ ароларини пенсия билан таъминлаш Ўзбекистон Республикасининг хал қ аро шартномалари асосида амалга оширилади.
Ўзбекистон Республикасида доимий яшаб турган чет эл фу қ аролари ва фу қ аролиги бўлмаган шахслар, Ўзбекистон Республикаси фу қ аролари билан тенг равишда пенсия олиш ҳ у қ у қ ига эгадирлар.
Иш стажига эга бўлмаган фу қ аролар ва уларнинг оилалари ушбу Қ онунга биноан давлат пенсиялари олиш ҳ у қ у қ ига эга эмаслар. Уларнинг ижтимоий таъминланиш тартибини Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Ма ҳ камаси белгилаб қ ўяди.
2-модда. Давлат пенсияларининг турлари
Ушбу Қ онун билан давлат пенсияларининг қ уйидаги турлари белгиланади:
бо қ увчисини йў қ отганлик пенсияси.
3-модда. Пенсия тайинлашни сўраб мурожаат этиш
Фу қ аролар пенсия олиш ҳ у қ у қ и пайдо бўлганидан сўнг исталган пайтда пенсия тайинлашни сўраб мурожаат этишлари мумкин.
4-модда. Пенсияни танлаш ҳ у қ у қ и
Давлат пенсияларининг турли хилларини олиш ҳ у қ у қ ига эга бўлган фу қ ароларга уларнинг ўзлари танлаган битта пенсия тайинланади.
5-модда. Ҳ арбий хизматчиларнинг, ички ишлар органларининг,
Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардиясининг бошли қ лар
ва оддий ходимлар таркибидан бўлган шахсларининг, судьяларнинг
ва прокуратура органлари даражали унвонларга ( ҳ арбий унвонларга)
эга бўлган ходимларининг пенсия таъминоти
6-модда. Фу қ ароларнинг давлат пенсия
таъминоти тў ғ рисидаги қ онунчилик
Фу қ ароларнинг давлат пенсия таъминоти тў ғ рисидаги қ онунчилик ушбу Қ онун ва бош қ а қ онунчилик ҳ ужжатларидан иборатдир.
Агар Ўзбекистон Республикасининг хал қ аро шартномасида Ўзбекистон Республикасининг фу қ аролар давлат пенсия таъминоти тў ғ рисидаги қ онунчилигида назарда тутилганидан бош қ ача қ оидалар белгиланган бўлса, хал қ аро шартнома қ оидалари қ ўлланилади.
II БОБ. ЁШГА ДОИР ПЕНСИЯЛАР
7-модда. Ёшга доир пенсия олиш ҳ у қ у қ и
Ёшга доир пенсия олиш ҳ у қ у қ ига:
8-модда. Иш стажи тўли қ бўлмаган чо ғ даги пенсия
9-модда. Имтиёзли шартлардаги пенсиялар
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Ма ҳ камаси тасди қ лайдиган рўйхатларга мувофи қ фу қ ароларнинг айрим тоифалари имтиёзли шартларда пенсия олиш ҳ у қ у қ ига эга бўладилар, чунончи:
Ёшидан қ атъи назар пенсия олиш ҳ у қ у қ ини берадиган ишлаб чи қ аришлар, муассасалар, ишлар, касблар ва лавозимларнинг 1-сонли рўйхати;
Умумий белгиланган ёшни 10 йилга қ ис қ артирилган ҳ олда пенсия олиш ҳ у қ у қ ини берадиган ишлаб чи қ аришлар, муассасалар, ишлар, касблар, лавозимлар ва кўрсаткичларнинг 2-сонли рўйхати;
Умумий белгиланган ёшни 5 йилга қ ис қ артирилган ҳ олда пенсия олиш ҳ у қ у қ ини берадиган ишлаб чи қ аришлар, муассасалар, ишлар, касблар, вазифалар ва кўрсаткичларнинг 3-сонли рўйхати.
Имтиёзли шартларда пенсия олиш ҳ у қ у қ ига уруш ногиронлари, болаликдан ногирон фарзандларнинг оналари, лилипутлар ва паканалар ҳ ам эга.
10-модда. Ёшидан қ атъи назар имтиёзли пенсия олиш ҳ у қ у қ и
Ёшидан қ атъи назар, қ уйидагилар имтиёзли пенсия олиш ҳ у қ у қ ига эга бўладилар:
а) кон саноатидаги етакчи касб эгалари бўлган ходимлар-башарти, улар ана шу ишларда камида 20 йил ишлаган бўлсалар (1-сонли рўйхат, I қ исм);
в) учувчилар ва учувчи-синовчилар таркибига кирувчи ходимлар, улар хизмат қ илган корхоналар, муассасалар ва ташкилотларнинг идоравий бўйсунувидан қ атъи назар, белгиланган хизмат муддатини ана шу лавозимларда эркаклар камида 25 йил ва аёллар камида 20 йил адо этганлари та қ дирда (1-сонли рўйхат, III қ исм).
Ю қ орида қ айд этиб ўтилган ходимлар саломатлигига (касаллигига) кўра учиш ишларидан бўшатилган та қ дирда, белгиланган хизмат муддатини-эркаклар камида 20 йил ва аёллар камида 15 йил адо этган бўлсалар;
г) театрлар ва бош қ а театр-томоша корхоналари артистларининг айрим тоифалари:
ижодий иш стажи камида 20 йил бўлганда (1-сонли рўйхат, IV қ исм);
ижодий иш стажи камида 25 йил бўлганда (1-сонли рўйхат, V қ исм);
ижодий иш стажи камида 30 йил бўлганда (1-сонли рўйхат,VI қ исм);
д) спортчиларнинг айрим тоифалари-иш стажи камида 20 йил бўлганда (1-сонли рўйхат, VII қ исм).
11-модда. Умумий белгиланган ёшни 10 йилга қ ис қ артирилган
ҳ олда имтиёзли пенсия олиш ҳ у қ у қ и
Охирги иш жойидан қ атъи назар, қ уйидагилар ушбу Қ онуннинг 7-моддасида белгиланган ёшни 10 йилга қ ис қ артирилган ҳ олда пенсия олиш ҳ у қ у қ ига эга бўладилар:
Ер ости ишларидаги ме ҳ нат стажи эркакларда 10 йилдан кам ва аёлларда 7 йилу 6 ойдан кам бўлган ҳ олларда ходимларга бу ишлардаги ҳ ар бир тўли қ йил учун ушбу Қ онуннинг 7-моддасида назарда тутилган пенсия ёши 1 йилга қ ис қ артирилади.
б) цирклар ва концерт ташкилотлари артистларининг айрим тоифалари ижодий ишдаги стажи камида 20 йил бўлган та қ дирда (2-сонли рўйхат, II қ исм).
ҳ олда имтиёзли пенсия олиш ҳ у қ у қ и
Охирги иш жойидан қ атъи назар, қ уйидагилар ушбу Қ онуннинг 7-моддасида белгиланган ёшни 5 йилга қ ис қ артирилган ҳ олда пенсия олиш ҳ у қ у қ ига эга бўладилар:
а) уруш ногиронлари ва уларга тенглаштирилган шахслар;
м) қ ариялар, ногиронлар ва ёл ғ из фу қ ароларга хизмат кўрсатишда бевосита банд бўлган ижтимоий ходимлар (3-сонли рўйхат, IX қ исм) :
12-1-модда. Умумий белгиланган ёшни бир йилга
қ ис қ артирилган холда пенсия олиш ҳ у қ у қ и
13-модда. Лилипутлар ва паканаларга пенсиялар
Ушбу Қ онуннинг 7-моддасида белгиланган ёшни 15 йилга қ ис қ артирилган ҳ олда пенсия олиш ҳ у қ у қ ига гипофизар миттилик касалига чалинганлар (лилипутлар) ва гавда тузилишида мутаносиблик бузилган паканалар:
14-модда. Ёшга доир пенсияларни муддатидан олдин тайинлаш
Технологиядаги, ишлаб чи қ ариш ва ме ҳ натни ташкил этишдаги ўзгаришлар, ходимлар сони (штати) ёки иш хусусиятининг ўзгаришига олиб келган ишлар ҳ ажмининг қ ис қ арганлиги ёхуд корхонанинг тугатилганлиги муносабати билан ишдан озод этилган ва ишсиз деб эътироф этилган шахслар:
III БОБ. НОГИРОНЛИК ПЕНСИЯЛАРИ
15-модда. Пенсияларни тайинлаш шартлари
Ногиронлик пенсиялари қ онунчиликда белгиланган тартибда I ва II гуру ҳ ногиронлари деб топилган шахсларга тайинланади.
16-модда. Ногиронлик гуру ҳ лари
Со ғ ли ғ ини ёки ме ҳ нат қ обилиятини йў қ отганлик даражасига қ араб, ногиронликнинг уч гуру ҳ и ани қ ланади.
Ногиронлик сабаблари ва гуру ҳ лари, шунингдек ногиронлик бошланган ва қ т ва ногиронликнинг қ анча муддатга белгиланиши Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Ма ҳ камаси тасди қ лайдиган улар тў ғ рисидаги Низом асосида ишловчи тиббий-ме ҳ нат эксперт комиссиялари (ТМЭК) томонидан ани қ ланади.
17-модда. Пенсия олиш ҳ у қ у қ ини берадиган иш стажи
Ме ҳ натда майибланганда ёки касб касаллигига учраганда бериладиган ногиронлик пенсиялари иш стажидан қ атъи назар тайинланади.
Умумий касаллик туфайли бериладиган ногиронлик пенсиялари ногиронлик бошланган пайтга қ адар қ уйидагича иш стажига эга бўлган та қ дирда тайинланади:
23 ёшдан 26 ёшга қ адар
26 ёшдан 31 ёшга қ адар
31 ёшдан 36 ёшга қ адар
36 ёшдан 41 ёшга қ адар
41 ёшдан 46 ёшга қ адар
46 ёшдан 51 ёшга қ адар
51 ёшдан 56 ёшга қ адар
56 ёш ва ундан ошганда
20 ёшга тўлгунга қ адар умумий касаллик туфайли иш даврида ёки ишлаш тўхтатилганидан кейин ногирон бўлиб қ олган шахсларга пенсиялар иш стажидан қ атъи назар тайинланади.
Ме ҳ натда майибланганда ёки касб касаллигига учраганда бериладиган ногиронлик пенсиясидан умумий касаллик туфайли бериладиган ногиронлик пенсиясига ўтказилганда зарур стаж ногиронлик дастлаб белгиланган ва қ тдаги ёшга қ араб ани қ ланади.
18-модда. Иш стажи тўли қ бўлмаган чо ғ даги пенсия
Пенсия тайинлаш учун етарлича иш стажига эга бўлмаган ( 17-модда ) умумий касаллик о қ ибатидаги I ва II гуру ҳ ногиронларига ногиронлик пенсияси бор стажга мутаносиб ми қ дорда ( 29-модда ) тайинланади.
IV БОБ. БО Қ УВЧИСИНИ ЙЎ Қ ОТГАНЛИК ПЕНСИЯЛАРИ
19-модда. Пенсия олиш ҳ у қ у қ ига эга бўлган оила аъзолари
Вафот этган бо қ увчининг қ арамо ғ ида ( 20-модда ) бўлган ме ҳ натга қ обилиятсиз оила аъзолари бо қ увчисини йў қ отганлик пенсияси олиш ҳ у қ у қ ига эга бўлади. Бунда фарзандларга ва ушбу модданинг «в» бандида кўрсатиб ўтилган шахсларга пенсия улар бо қ увчининг қ арамо ғ ида турган-турмаганидан қ атъи назар тайинланади.
Мар ҳ умнинг қ арамо ғ ида турмаган ота-онаси ва эри (хотини) ҳ ам, кейинчалик кун кечириш учун зарур мабла ғ манбаидан ма ҳ рум бўлиб қ олсалар, пенсия олиш ҳ у қ у қ ига эга бўладилар.
Қ уйидагилар оиланинг ме ҳ натга қ обилиятсиз аъзолари ҳ исобланадилар:
а) болалар, ака-укалар, опа-сингиллар ва набиралар 16 ёшга тўлмаган бўлса ёки 16 ёшдан катта бўлса ҳ ам 16 ёшга тўлмасдан ногирон бўлиб қ олган бўлсалар. Бунда ака-укалар, опа-сингиллар ва набираларнинг ме ҳ натга қ обилиятли ота-онаси бўлмаса;
б) ота, она, ўгай ота, ўгай она, хотин, эр, башарти, улар 7-моддада назарда тутилган пенсия ёшига тўлган ёки ногирон бўлсалар;
в) ёшидан ва ме ҳ нат қ обилиятидан қ атъи назар, ота ва онадан бири ёки эр(хотин) ёхуд бува, буви, ака-ука ёки опа-сингил, агар у вафот этган бо қ увчининг болалари, ака-укалари, опа-сингиллари ёки набираларини, ишловчиларга болага қ араш учун иш ҳ а қ и са қ ланмаган таътилда бўлиш ҳ у қ у қ ини берадиган ёшга тўлгунга қ адар бо қ иш билан маш ғ ул бўлса ва ишламаса;
г) бува ва буви-агар қ онунга мувофи қ уларни бо қ иши шарт бўлган кишилар бўлмаса.
Ў қ увчилар 18 ёшга тўлгунга қ адар бо қ увчисини йў қ отганлик пенсияси олиш ҳ у қ у қ ига эгадирлар.
Бо қ увчисини йў қ отганлик пенсияси олиш ҳ у қ у қ ига эга бўлган вояга етмаган фарзандлар, улар фарзандликка олинганларида ҳ ам бу ҳ у қ у қ ни са қ лаб қ оладилар.
Ўгай ў ғ ил ва ўгай қ из, агар улар ота-оналаридан алимент олмаган бўлсалар, ҳ а қ и қ ий фарзандлар сингари пенсия олиш ҳ у қ у қ ига эгадирлар.
Ўгай ота ва ўгай она, агар вафот этган ўгай ў ғ илни ( қ изни) 18 ёшга тўлгунга қ адар камида 5 йил тарбиялаган ёки бо ққ ан бўлсалар, ҳ а қ и қ ий ота ва она сингари пенсия олиш ҳ у қ у қ ига эга бўладилар.
Ушбу Қ онуннинг вафот этганлар оилаларига тааллу қ ли ҳ амма қ оидалари бедарак йў қ олганларнинг оилаларига ҳ ам, агар бо қ увчининг бедарак йў қ олганлиги белгиланган тартибда тасди қ ланган бўлса, тегишли равишда жорий қ илинади.
20-модда. Қ арамо қ да деб ҳ исобланувчи оила аъзолари
Ушбу Қ онуннинг 19-моддасида кўрсатиб ўтилган оила аъзолари, агар улар мар ҳ умнинг тўли қ бо қ увида бўлган ёки ундан ёрдам олиб турган бўлсалар, бу ёрдам улар учун доимий ва асосий кун кечириш мабла ғ ининг манбаи ҳ исобланган бўлса, мар ҳ умнинг қ арамо ғ ида турган деб ҳ исобланадилар.
Мар ҳ умнинг бирон турдаги пенсия олаётган оила аъзолари, агар мар ҳ умнинг ёрдами улар учун доимий ва асосий кун кечириш мабла ғ ининг манбаи ҳ исобланган бўлса-бо қ увчисини йў қ отганлик пенсиясига ўтиш ҳ у қ у қ ига эгадирлар.
21-модда. Бо қ увчининг пенсия олиш ҳ у қ у қ ини берувчи иш стажи
Ме ҳ натда майибланганлик ёки касб касаллигига чалинганлик о қ ибатида вафот этган бо қ увчининг оиласига, шунингдек мар ҳ ум пенсионернинг оиласига пенсия бо қ увчининг иш стажидан қ атъи назар тайинланади.
Башарти, бо қ увчи вафот этган кунга қ адар унга ногиронлик пенсияси тайинланиши учун зарур иш стажига эга бўлган ( 17-модда ) бўлса, умумий касаллик ёки иш билан бо ғ ли қ бўлмаган майибланиш о қ ибатида вафот этган бо қ увчисини йў қ отганлик пенсияси тайинланади.
Бош қ а мамлакатлардан кўчиб келган Ўзбекистон Республикаси фу қ ароларининг оилаларига, башарти, бо қ увчи Ўзбекистон Республикасида ишламаган бўлса, пенсиялар қ уйидаги ҳ олларда тайинланади:
22-модда. Иш стажи тўли қ бўлмаган чо ғ даги пенсия
Умумий касаллик о қ ибатида вафот этган ҳ амда ногиронлик пенсиясини тайинлаш учун етарлича иш стажига эга бўлмаган ( 17-модда ) бо қ увчисини йў қ отган оила аъзоларига пенсия бо қ увчининг бор стажига мутаносиб равишдаги ми қ дорда ( 29-модда ) тайинланади.
23-модда. Янги нико ҳ дан ўтилганида пенсияни са қ лаб қ олиш
Эр (хотин)нинг вафот этганлиги сабабли тайинланган пенсия пенсионер янги нико ҳ дан ўтганида ҳ ам са қ ланиб қ олади.
24-модда. Бо қ увчининг оила аъзоларига
пенсиядан улуш ажратиб бериш
Оиланинг пенсия олиш ҳ у қ у қ ига эга бўлган барча аъзоларига битта умумий пенсия тайинланади.
Оила аъзосининг талаби билан унинг пенсиядаги улуши ажратилиб, ало ҳ ида тўланади.
Пенсиядан улуш ажратиб бериш пенсияни бўлиш тў ғ рисида ариза тушган ойдан кейинги ойнинг биринчи кунидан бошлаб амалга оширилади.
V БОБ. ПЕНСИЯЛАРНИ ВА ИШ Ҳ А Қ ИНИ
Ҳ ИСОБЛАБ ЧИ Қ ИШ ТАРТИБИ
25-модда. Пенсия ми қ дори
Пенсия ми қ дори иш стажининг муддатига бо ғ ли қ бўлиб, қ уйидагилардан таркиб топади:
пенсиянинг таянч ми қ доридан;
иш стажи учун пенсиянинг оширилишидан;
пенсияга қ ўшиладиган устама ҳ а қ лардан.
26-модда. Пенсияларнинг таянч ми қ дорлари
Ушбу Қ онун билан пенсияларнинг қ уйидаги таянч ми қ дорлари белгиланади:
27-модда. Иш стажи учун пенсияларнинг оширилиши
Отасидан ҳ ам, онасидан ҳ ам жудо бўлган (чин етим) болаларга тайинланадиган бо қ увчисини йў қ отганлик пенсияларини ошириш ота ва она иш ҳ а қ ларининг умумий ми қ доридан келиб чи қ иб, пенсияни ҳ исоблаш базавий ми қ дорининг ўн баробари ми қ дори доирасида амалга оширилади.
28-модда. Пенсияларга устама ҳ а қ лар
29-модда. Иш стажи тўли қ бўлмаган чо ғ даги
пенсияни ҳ исоблаб чи қ ариш
Иш стажи тўли қ бўлмаган чо ғ даги пенсиялар:
30-модда. Устама ҳ а қ ларни ҳ исоблаб чи қ ариш шартлари
Устама ҳ а қ лар тайинланаётган пенсиянинг туридан қ атъи назар қ ўшиб ҳ исобланади.
31-модда. Ўртача ойлик иш ҳ а қ ини ани қ лашнинг умумий тартиби
Пенсияни ҳ исоблаб чи қ ариш учун, ишдаги мавжуд танаффуслардан қ атъи назар, охирги ўн йиллик ме ҳ нат фаолияти давомидаги исталган кетма-кет беш йилдаги (пенсия сўраб мурожаат этган кишининг танлови бўйича) иш ҳ а қ и олинади.
Пенсияни ҳ исоблаб чи қ ариш учун олинадиган иш ҳ а қ и ўтган йиллардаги иш ҳ а қ ларини пенсия тайинланадиган кундаги иш ҳ а қ и даражасига келтириш учун Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Ма ҳ камаси томонидан белгиланадиган тартибда қ айта ҳ исобланади.
Пенсияни ҳ исоблаб чи қ ариш учун олинадиган ўртача ойлик иш ҳ а қ и кетма-кет ишланган олтмиш календарь ойлар учун қ айта ҳ исобланган иш ҳ а қ ининг умумий ми қ дорини олтмишга бўлиш йўли билан ани қ ланади, Бунда пенсия сўраб мурожаат этган кишининг хо ҳ ишига кўра, ишга қ абул қ илиш ёки ме ҳ нат шартномасини бекор қ илиш муносабати билан иш кунлари сони тўли қ бўлмаган ойлар тўли қ ишланган календарь ойлар сифатида ҳ исобга олинади.
Пенсия сўраб мурожаат этган киши беш йилдан кам ишлаган ҳ олларда, пенсияни ҳ исоблаб чи қ ариш учун олинадиган ўртача ойлик иш ҳ а қ и ишланган календарь ойлар учун қ айта ҳ исобланган иш ҳ а қ ининг умумий ми қ дорини шу ойлар сонига бўлиш йўли билан ани қ ланади.
Мавсумий ишларда банд бўлган ходимларга пенсиялар тайинлашда пенсияни ҳ исоблаб чи қ ариш учун олинадиган ўртача ойлик иш ҳ а қ и, ишдаги мавжуд танаффуслардан қ атъи назар, ме ҳ нат фаолиятининг охирги ўн йили давомидаги исталган кетма-кет беш мавсумдаги (пенсия сўраб мурожаат этган кишининг танлови бўйича) қ айта ҳ исобланган иш ҳ а қ ининг умумий ми қ дорини олтмишга бўлиш йўли билан ани қ ланади.
32-модда. Пенсияларни ҳ исоблаб чи қ аришда
эътиборга олинадиган иш ҳ а қ и турлари
Пенсияни ҳ исоблаб чи қ ариш учун иш ҳ а қ ига, шунингдек иш ҳ а қ ининг натурал қ исмига:
Давлат ижтимоий су ғ уртасига тааллу қ ли бўлмаган шахсларга пенсияни ҳ исоблаб чи қ ариш учун олинадиган иш ҳ а қ ига ме ҳ натга ҳ а қ тўлаш тарзидаги даромадларга ўхшаш пул таъминотининг барча турлари қ онунчиликка мувофи қ қ ўшилади.
Ў қ иш даврида тўланган стипендия пенсия сўраб мурожаат этувчининг хо ҳ ишига кўра иш ҳ а қ ига тенглаштирилади.
Иш ва қ тини ҳ исобга олиб бўлмайдиган ходимларнинг (якка тартибдаги тадбиркор ва у томонидан ёлланган ходимнинг, де ҳқ он хўжалиги ва оилавий тадбиркорлик субъекти аъзосининг) пенсиясини ҳ исоблаб чи қ ариш учун олинадиган иш ҳ а қ ининг ми қ дори:
33-модда. Иш ҳ а қ ига минта қ авий коэффициентлар белгиланган
ҳ удудларда яшовчи шахсларнинг иш ҳ а қ ини ҳ исоблаб чи қ иш
Ишловчиларнинг иш ҳ а қ ига минта қ авий коэффициент белгиланган ҳ удудларда яшовчи шахслар ва оилаларга пенсия тайинлашда минта қ авий коэффициент эътиборга олинган ҳ олда ҳ исоблаб чи қ илган амалдаги иш ҳ а қ и ҳ исобга олинади.
34-модда. Пенсионерларнинг оилаларига пенсияларни
ҳ исоблаб чи қ ариш
Пенсионерларнинг оилаларига бо қ увчисини йў қ отганлик пенсиялари пенсионернинг (бо қ увчининг) ўз пенсияси қ айси иш ҳ а қ идан ҳ исоблаб чи қ арилган бўлса, ўша иш ҳ а қ идан ҳ исоблаб чи қ арилади.
35-модда. Бош қ а давлатлардан кўчиб келган фу қ ароларга
пенсиялар ҳ исоблаб чи қ ариш
Бош қ а давлатлардан кўчиб келган, Ўзбекистон Республикасида ишламаган фу қ ароларга пенсиялар Ўзбекистондаги тегишли касб ҳ амда малакадаги ходимларнинг пенсия тайинланаётган ва қ тдаги ўртача ойлик иш ҳ а қ ига асосланган ҳ олда ҳ исоблаб чи қ арилади.
Башарти, бундай касб ҳ амда малакалар республикада бўлмаса, ўртача ойлик иш ҳ а қ ини ани қ лаш тартибини Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Ма ҳ камаси белгилаб беради.
36-модда. Чет элда ишланган давр учун
иш ҳ а қ ини ҳ исоблаб чи қ ариш
Чет элда ёлланиб ишлаган Ўзбекистон Республикаси фу қ ароларининг пенсиясини ҳ исоблаб чи қ ариш учун олинадиган иш ҳ а қ и қ уйидагича ани қ ланади, бундан ушбу модданинг иккинчи қисмида назарда тутилган ҳ оллар мустасно:
Ўзбекистон Республикасининг дипломатик ваколатхоналари ва консуллик муассасалари ходимлари, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Таш қ и ишлар вазирлиги томонидан хал қ аро ҳ укуматлараро ташкилотларга квота қ илинган лавозимларга хизмат сафарига юборилган шахсларга пенсияни ҳ исоблаб чи қ ариш учун иш ҳ а қ ини ани қ лаш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Ма ҳ камаси томонидан белгиланади.
VI БОБ. ИШ СТАЖИНИ Ҳ ИСОБЛАБ ЧИ Қ АРИШ
37-модда. Иш стажига қ ўшиб ҳ исобланадиган
ме ҳ нат фаолияти турлари
Қ уйидагилар иш стажига қ ўшиб ҳ исобланади:
1965 йилдан кейинги давр учун жамоа хўжалигидаги иш стажини ҳ исоблаб чи қ аришда, агар жамоа хўжалиги аъзоси узрсиз сабабларга кўра жамоа хўжалигида белгиланган ме ҳ натда иштирок этиш минимумини бажармаган бўлса, ишланган ва қ тнинг амалда давом этган даври ҳ исобга олинади.
Ижодий фаолият билан маш ғ ул ходимларнинг иш стажини, башарти улар Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армасига су ғ урта бадаллари тўлаган бўлсалар, ижодий уюшмаларнинг бош қ арувлари ана шу муаллифнинг асари эълон қ илинган ёки биринчи марта жамоат олдида ижро ёки намойиш этилган кундан эътиборан белгилайдилар; б) ҳ арбий хизмат ва партизан отрядлари ҳ амда қ ўшилмаларида бўлиш, давлат хавфсизлиги органларида, Ўзбекистон Республикаси Миллий гвардиясида ва ички ишлар органларида хизмат қ илиш;
г) якка тартибдаги ме ҳ нат ва оилавий тадбиркорлик фаолияти, шу жумладан шахсий ёрдамчи хўжаликдаги ва юридик шахс ташкил этилмаган ҳ олдаги де ҳқ он хўжалигидаги фаолият:
д) I гуру ҳ ногиронига ёки 16 ёшгача бўлган ногирон болага, шунингдек ўзгаларнинг парваришига му ҳ тож бўлган (даволаш муассасасининг хулосасига кўра) 80 ёшга тўлган қ арияларга қ араб турилган ва қ т;
е) олий таълим муассасаларида, аспирантурада, стажёр-тад қ и қ отчи-изланувчилар институтида, катта илмий ходим-изланувчилар институтида, таянч докторантурада, докторантурада ва клиник ординатурада кундузги ў қ иш, шу жумладан чет элда ў қ иш;
ж) бола 3 ёшга тўлгунча болани парваришлаш таътилларида бўлиш ва қ ти, лекин ҳ аммасини жамлаганда кўпи билан 3 йил;
з) офицерлар таркибидан бўлган шахсларнинг, прапоршчикларнинг, мичманларнинг ва муддатдан таш қ ари хизмат ҳ арбий хизматчиларининг хотинлари, уларни ишга жойлаштириш имконияти бўлмаган жойларда эрлари билан яшаган ва қ т, лекин 10 йилдан ошмаган давр;
и) Ўзбекистон Республикасининг дипломатик ваколатхоналари ва консуллик муассасалари ходимларининг, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Таш қ и ишлар вазирлиги томонидан хал қ аро ҳ укуматлараро ташкилотларга квота қ илинган лавозимларга хизмат сафарига юборилган шахсларнинг хотини (эри) чет элда бўлган, лекин 10 йилдан ошмаган давр.
Ме ҳ натда майибланиш ёки касб касаллиги о қ ибатида I ва П гуру ҳ ногиронлигида бўлинган ва қ т ёшга доир ёки бо қ увчисини йў қ отганлик пенсияси тайинланаётганида стажга қ ўшиб ҳ исобланади.
Ёшга доир пенсия тайинланганидан кейинги ишланган ва қ т пенсияни ҳ исоблаб чи қ ариш учун стажга қ ўшиб ҳ исобланмайди.
Ота-онасидан жудо бўлган (чин етим) болаларга тайинланадиган бо қ увчисини йў қ отганлик пенсияларини ҳ исоблаб чи қ ариш ҳ ам ота, ҳ ам онанинг умумий иш стажига қ араб, ушбу Қ онуннинг 27-моддаси «г» бандида кўрсатиб ўтилган ми қ дорларда амалга оширилади.
38-модда. Иш стажига имтиёзли тарзда қ ўшиб
ҳ исобланадиган фаолият даврлари
Стажга қ уйидагилар имтиёзли тарзда қ ўшиб ҳ исобланади:
е) асоссиз равишда жиноий жавобгарликка тортилган, асоссиз равишда қ ата ғ он қ илинган ва кейинчалик о қ ланган фу қ ароларнинг қ амо қ да бўлиш ва ҳ ибсда са қ лаш жойларида турган ва қ ти-бир ярим ҳ исса баробарида.
39-модда. Айрим тоифадаги фу қ аролар стажини ҳ исоблаб
чи қ аришнинг ўзига хос хусусиятлари
Саноатнинг мавсумий тармо қ ларига оид корхоналар ва ташкилотларда банд бўлган ходимларнинг тўли қ мавсум мобайнидаги иши бир йил ишлаган деб, тўли қ мавсум давомида ишламаган бўлса, ҳ а қ и қ ий ишлаган даври ҳ исобга олинади.
40-модда. Чет элда ишлаш ва қ тини стажга қ ўшиш шартлари
Чет элда ишланган даврлар қ уйидаги шартларга кўра ме ҳ нат стажига қ ўшилади, бундан ушбу модданинг учинчи қисмида назарда тутилган ҳ оллар мустасно:
Ўзбекистон Республикаси фу қ ароларининг ёлланма (битим) асосда чет элда ишлаганлиги Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Ма ҳ камаси ваколат берган органлар ме ҳ нат дафтарчасига киритган қ айдномаларга қ араб ани қ ланади.
Ўзбекистон Республикасининг дипломатик ваколатхоналари ва консуллик муассасалари ходимларининг, шунингдек Ўзбекистон Республикаси Таш қ и ишлар вазирлиги томонидан хал қ аро ҳ укуматлараро ташкилотларга квота қ илинган лавозимларга хизмат сафарига юборилган шахсларнинг чет элда ишлаган даврини ме ҳ нат стажига киритиш тартиби Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Ма ҳ камаси томонидан белгиланади.
Чет эл фу қ ароларига ва фу қ аролиги бўлмаган шахсларга чет элдаги иши Ўзбекистон Республикасида ишланганига тў ғ ри келадиган стажнинг 1/3 ҳ иссасидан ошмаган ми қ дорда стажга қ ўшилади.
41-модда. Имтиёзли шартларда пенсия тайинлашда
иш стажини ўзаро ҳ исобга олиш хусусиятлари
Имтиёзли шартларда пенсия тайинлашда, башарти, ҳ исобга ўтадиган ишлар айни шундай ёки анча имтиёзли шартларда пенсия олиш ҳ у қ у қ ини берган та қ дирда, 1, 2 ва 3-сонли рўйхатларда назарда тутилган иш даврлари ўзаро ҳ исобга олинади.
42-модда. Иш стажини тасди қ лаш тартиби
Ме ҳ нат дафтарчаси (электрон ме ҳ нат дафтарчаси) иш стажини тасди қ ловчи асосий ҳ ужжат ҳ исобланади.
2005 йил 1 январдан аввалги даврлар учун иш стажи шахснинг ме ҳ нат дафтарчасидаги (электрон ме ҳ нат дафтарчасидаги) мавжуд ёзувлар асосида, тасди қ ловчи ҳ ужжатлар талаб этилмасдан белгиланади.
VII БОБ. ПЕНСИЯЛАР ТАЙИНЛАШ
43-модда. Пенсия тайинлашни сўраб мурожаат этиш тартиби
Ходимларга ва уларнинг оила аъзоларига (бо қ увчисини йў қ отган та қ дирда) пенсия тайинлаш тў ғ рисидаги ариза охирги иш жойидаги корхона, муассаса, ташкилот маъмурияти ор қ али берилади.
Қ ишло қ хўжалиги кооперативлари (ширкат хўжаликлари), бош қ а кооперативларнинг аъзоларига ва уларнинг оила аъзоларига пенсия тайинлаш тў ғ рисидаги ариза кооператив бош қ аруви ор қ али берилади.
Пенсия тайинлашни сўраб мурожаат этган шахс маъмуриятнинг (бош қ арувнинг) пенсия тайинлашга тавсия этишни рад этган қ арорига рози бўлмаган ҳ олларда, у пенсия тайинланишини сўраб бевосита Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армасининг туман (ша ҳ ар) бўлимига ариза бериши мумкин.
Де ҳқ он хўжаликлари аъзоларига, якка тартибдаги ме ҳ нат фаолияти билан шу ғ улланувчи шахсларга, бош қ а фу қ ароларга ва уларнинг оила аъзоларига пенсия тайинлаш тў ғ рисидаги ариза бевосита аризачининг доимий яшаш ёки ва қ тинча турган жойидаги Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армасининг туман (ша ҳ ар) бўлимига берилади. Манзил-колонияларда жазони ўтаётган, озодликдан ма ҳ рум этишга ҳ укм қ илинган шахсларга пенсия тайинлаш тў ғ рисидаги ариза бевосита манзил-колония жойлашган ердаги Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армасининг туман (ша ҳ ар) бўлимига берилади.
Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армаси бўлимлари пенсиялар тайинлаш масалалари юзасидан тушунтириш ва маълумотлар беришлари, шунингдек аризачига зарур ҳ ужжатларни олишида кўмаклашишлари шарт.
Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армаси бўлимлари корхоналар, ташкилотлар ва айрим шахслардан тегишли ҳ ужжатларни талаб қ илиш, зарур ҳ олларда эса, уларнинг берилиши асослилигини текшириш ҳ у қ у қ ига эгадирлар.
Корхоналар ва ташкилотлар пенсия учун (пенсия қ айта ҳ исобланиши учун) ҳ ужжатларни ўз ва қ тида та қ дим этмаслик ёки ишончсиз маълумотлари бўлган ҳ ужжатларни та қ дим этиш о қ ибатида пенсионерга етказилган зарар учун унинг олдида қ онунчиликда белгиланганидек жавобгар бўладилар.
Корхона ёки пенсионер томонидан маълумотлари ишончсиз ҳ ужжатлар та қ дим этилганлиги о қ ибатида давлатга зарар етказилган та қ дирда, етказилган зарарнинг ўрни Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армасига қ опланади. Бунда корхона томонидан етказилган зарарнинг ўрни Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армаси бўлимидан тегишли хабарнома олинган кундан эътиборан бир ой ичида, пенсионер томонидан етказилган зарарнинг ўрни эса ушбу Қ онуннинг 65-моддасида назарда тутилган тартибда қ опланади.
44-модда. Пенсия тайинловчи органлар
Пенсияларни Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армасининг туман (ша ҳ ар) бўлимлари тайинлайди.
45-модда. Пенсия тайинлаш тў ғ рисидаги
ҳ ужжатларни қ араб чи қ иш муддатлари
Пенсия тайинлаш тў ғ рисидаги ҳ ужжатлар улар тушган кундан эътиборан 10 кундан кечиктирмасдан қ араб чи қ илади.
Пенсия тайинлаш рад этилган та қ дирда Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армаси бўлими тегишли қ арор чи қ арилганидан кейин беш кун ичида корхона, ташкилот ёки аризачига пенсия тайинлаш рад этилгани ҳ а қ ида рад этиш сабаблари ва шикоят бериш тартиби кўрсатилган хабарномани беради ёки жўнатади ҳ амда айни чо ғ да барча ҳ ужжатларни қ айтаради.
46-модда. Пенсия учун мурожаат этилган кун
Та қ димнома ёки ариза барча зарур ҳ ужжатлар билан қ абул қ илиб олинган кун пенсия учун мурожаат этилган кун деб ҳ исобланади.
Та қ димномага ёки аризага барча зарур ҳ ужжатлар илова қ илинмаган ҳ олларда Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армаси бўлими корхона, ташкилот маъмуриятига ёки аризачига қ ўшимча равишда қ айси ҳ ужжатлар та қ дим этилиши кераклиги ҳ а қ ида хабар қ илади. Башарти, улар қ ўшимча ҳ ужжатлар та қ дим этилиши зарурлиги ҳ а қ идаги хабарнома олинган кундан эътиборан уч ой ичида та қ дим этилса, унда пенсия тайинланиши тў ғ рисидаги та қ димнома ёки ариза қ абул қ илинган кун пенсия тайинланиши учун мурожаат этилган кун деб ҳ исобланади.
47-модда. Пенсиялар тайинлаш муддатлари
Бош қ а барча ҳ олларда пенсия мурожаат этилган кундан эътиборан тайинланади.
Бир пенсиядан бош қ асига ўтказиш пенсионер тегишли ариза ва барча зарур ҳ ужжатлар билан мурожаат этган ойдан кейинги ойнинг биринчи кунидан эътиборан амалга оширилади.
48-модда. Пенсия тайинлаш тў ғ рисидаги
қ арор устидан шикоят қ илиш
Пенсия тайинлаш тў ғ рисидаги қ арор устидан шикоят туман (ша ҳ ар) судига берилиши мумкин.
VIII БОБ. ПЕНСИЯЛАРНИ Қ АЙТА Ҳ ИСОБЛАШ
49-модда. Пенсияларни қ айта ҳ исоблаш шартлари
Пенсияларни қ айта ҳ исоблаш:
пенсионер пенсия ми қ дорига таъсир кўрсатувчи (пенсия тайинланишигача бўлган иш стажи ва иш ҳ а қ и тў ғ рисидаги ҳ амда бош қ а) қ ўшимча ҳ ужжатларни та қ дим этган та қ дирда;
ногиронлик гуру ҳ и ўзгарганда;
бо қ увчисини йў қ отганлик пенсияси оладиган оила аъзолари сони ўзгарганда;
пенсияни ҳ исоблашнинг базавий ми қ дорлари ўзгарган та қ дирда;
даромадлар индексация қ илинган та қ дирда амалга оширилади.
Пенсионерлар пенсияни қ айта ҳ исоблаш учун ана шундай ҳ у қ у қ пайдо бўлганидан кейин исталган ва қ тда мурожаат этишлари мумкин.
50-модда. Минта қ авий коэффициент ўзгарганда
пенсияларни қ айта ҳ исоблаш тартиби
51-модда. Тайинланган пенсияни қ айта ҳ исоблаш муддатлари
Пенсияни ошириш ҳ у қ у қ и пайдо бўлганида тайинланган пенсияни қ айта ҳ исоблаш пенсионер пенсияни қ айта ҳ исоблаш учун мурожаат этган ойдан кейинги ойнинг биринчи кунидан бошлаб амалга оширилади.
Пенсия ми қ дорини камайтиришга сабаб бўладиган ҳ олатлар вужудга келган та қ дирда қ айта ҳ исоблаш ана шу ҳ олатлар пайдо бўлган ойдан кейинги ойнинг биринчи кунидан бошлаб амалга оширилади.
IХ БОБ. ПЕНСИЯЛАР ТЎЛАШ
52-модда. Пенсионерларга пенсияларни тўлаш
53-модда. Ишлаб турган пенсионерларга пенсияларни тўлаш
Ишлаб турган пенсионерларга пенсиялар уларнинг иш жойида, қ онунчиликда белгиланган тартибда тўланади.
53-1-модда. Озодликдан ма ҳ рум этилган
шахсларга пенсиялар тўлаш
Манзил-колонияларда жазони ўтаётган, озодликдан ма ҳ рум этишга ҳ укм қ илинган шахсларга пенсиялар тўлаш манзил-колония жойлашган ердаги Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армасининг туман (ша ҳ ар) бўлимлари томонидан тегишли пенсиялар суммаларини ма ҳ кумларнинг шахсий ҳ исобвара қ ларига ўтказиш ор қ али амалга оширилади.
54-модда. Ме ҳ нат қ обилияти тикланганда
пенсияларни тўлаш муддати
Қ айта кўрикдан ўтказилган шахс ме ҳ натга қ обилиятли деб тан олинган та қ дирда пенсия уни ме ҳ натга қ обилиятли деб топилган ойнинг охиригача, лекин ногиронлик белгилаб қ ўйилган кунгача бўлган муддатга тўланади.
55-модда. Ногиронлик даврида танаффуслар бўлганда
пенсия тўлашни қ айта давом эттириш шартлари
Агар ногирон узрсиз сабабларга кўра белгиланган муддатда қ айта кўрикдан ўтиш учун ТМЭКга бормаган бўлса, унга пенсия тўлаш тўхтатиб қ ўйилади, уни яна ногирон деб тан олинган та қ дирда тўхтатиб қ ўйилган кундан, лекин кўпи билан ўтган бир ойдан бошлаб пенсия тўлаш давом эттирилади.
Узрли сабабга кўра қ айта кўрикдан ўтиш муддати ўтказиб юборилганда, агар ТМЭК уни ана шу даврда ногирон бўлган деб топса, пенсия тўлаш тўлов тўхтатиб қ ўйилган кундан бошлаб то қ айта кўрикдан ўтиш кунигача, лекин кўпи билан ўтган уч йил учун давом эттирилади. Бунда ногирон қ айта кўрикдан ўтказиш чо ғ ида ногиронликнинг бош қ а гуру ҳ ига (ю қ ори ёки паст гуру ҳ га) ўтказилган бўлса, пенсия кўрсатиб ўтилган ва қ т учун аввалги гуру ҳ бўйича тўланади.
Умумий касаллик о қ ибатида ме ҳ нат қ обилиятини йў қ отган ногиронга ме ҳ нат қ обилияти тикланганлиги сабабли пенсия тўлаш тўхтатилган ёки узрсиз сабабларга кўра қ айта кўрикдан ўтишга келмаганлиги о қ ибатида тўхтатиб қ ўйилган бўлса, уни яна ногирон деб тан олинган та қ дирда, агар пенсияни тўлаш тўхтатилганидан кейин беш йилдан орти қ ва қ т ўтмаган бўлса, илгари тайинланган пенсияни тўлаш ногиронлик белгиланган кундан бошлаб давом эттирилади. Агар беш йилдан орти қ ва қ т ўтган бўлса, пенсия яна умумий асосларда тайинланади.
56-модда. Тўли қ давлат таъминотида турган болаларга
бо қ увчисини йў қ отганлик пенсияси тўлаш
Чин етим болаларга тўли қ давлат таъминотида турган даврида пенсияни ҳ исоблаш базавий ми қ дорининг 100 фоизи ми қ дорида пенсия тўланади.
Ота-онасининг биридан ажралган ва тўли қ давлат таъминотида турган болаларга пенсияни ҳ исоблаш базавий ми қ дорининг 50 фоизи ми қ дорида пенсия тўланади.
Шу даврдаги тўланиши лозим бўлган пенсия пули боланинг номига тижорат банкида очилган депозит ҳ исобвара ғ ига ўтказиб қ ўйилади.
57-модда. Бо қ увчисини йў қ отганлик пенсиялари тўлаш муддати
Бо қ увчисини йў қ отганлик пенсияси тўлашни тўхтатишга сабаб бўлувчи ҳ олатлар пайдо бўлганида пенсияни тўлаш ана шундай ҳ олат пайдо бўлгандан кейинги ойнинг биринчи кунидан бошлаб тўхтатилади.
58-модда. Пенсия тўланишига таъсир кўрсатувчи шарт-шароитлар
ўзгарганлиги тў ғ рисида пенсионернинг Ўзбекистон Республикаси
Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия
жам ғ армаси бўлимини хабардор қ илиш мажбурияти
Ме ҳ натга қ обилиятсиз оила аъзолари учун бо қ увчисини йў қ отганлик пенсиясини олаётган пенсионер оиланинг пенсия тўланаётган аъзолари таркибидаги ўзгаришлар тў ғ рисида, улар ў қ ишни тўхтатганлиги ҳ а қ ида, шунингдек тўли қ давлат таъминотига ўтказилганлиги тў ғ рисида Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армаси бўлимини хабардор қ илиши шарт.
Пенсионер (бо қ увчисини йў қ отганлик пенсиясини олаётган пенсионердан таш қ ари) ишга кирган та қ дирда, бу ҳ а қ да ўзининг исти қ омат жойидаги Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армасининг туман (ша ҳ ар) бўлимини хабардор қ илиши шарт.
59-модда. Ўтган давр учун пенсия тўлаш
Пенсионерга ҳ исоблаб чи қ ариб қ ўйилган, лекин унинг томонидан ўз ва қ тида талаб қ илиб олинмаган пенсия пули пенсияни олиш ма қ садида мурожаат этилганидан олдинги ўн икки ойдан ошмаган давр учун тўланади.
Пенсияни тайинловчи ёки тўловчи органнинг айби билан ўз ва қ тида олинмай қ олган пенсия пули ўтган давр учун муддати чекланмаган ҳ олда тўланади.
60-модда. Кексалар ва ногиронлиги бўлган шахслар учун
интернат уйларида яшовчи пенсионерларга пенсиялар тўлаш
61-модда. Стационар даволанишда бўлинган даврда пенсия тўлаш
Пенсионернинг стационар даволанишда бўлган даври учун пенсия тўли қ тўланади.
62-модда. Озодликдан ма ҳ рум қ илинган
давр учун пенсия тўлашни тўхтатиб қ ўйиш
63-модда. Пенсионернинг вафоти муносабати билан олинмай
қ олган пенсияни тўлаш ва дафн этиш учун нафа қ а тўлаш
Оиланинг бир неча аъзоси мурожаат этган та қ дирда пенсиянинг уларга тегишли суммаси уларнинг ўртасида тенг та қ симланади.
Пенсионер вафот этган та қ дирда унинг оиласига ёки пенсионернинг дафн маросимини ўтказган шахсга пенсияни ҳ исоблаш базавий ми қ дорининг тўрт баробари ми қ дорида дафн этиш нафа қ аси тўланади.
Кўрсатиб ўтилган пуллар, уларни олиш учун пенсионер вафот этганидан кейин олтмиш кун ичида мурожаат этилган та қ дирда тўланади.
64-модда. Ўзбекистон Республикаси ҳ удудидан
чи қ иб кетган фу қ ароларга пенсиялар тўлаш
Чет элга доимий яшаш учун чи қ иб кетишдан олдинро қ тайинланган пенсиялар Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армасининг туман (ша ҳ ар) бўлимига чи қ иб кетиш тў ғ рисида ариза берилган кундаги ҳ олатга кўра пенсия ми қ дори ҳ исобидан чет элга чи қ иб кетиш олдидан 6 ой аввал тўланади.
Бу фу қ ароларнинг чет элда бўлган ва қ ти учун ме ҳ натда майибланиш ёки касб касаллиги о қ ибатида тайинланган пенсияларгина тўланади.
65-модда. Пенсиялардан чегирмалар
а) суднинг ҳ ал қ илув қ арорлари, ажримлари, қ арорлари ва ҳ укмлари (мулкий ундиришлар борасида), нотариал идораларнинг ижро вара қ алари ҳ амда Ўзбекистон Республикасининг қ онунчилигига мувофи қ ижроси суд ҳ ал қ илув қ арорларини ижро этиш учун белгиланган тартибда амалга ошириладиган бош қ а ҳ ал қ илув қ арорлари ва қ арорлар асосида;
б) Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армаси туман (ша ҳ ар) бўлимининг қ арорига биноан-пенсионерга унинг томонидан қ илинган суиистеъмолликлар о қ ибатида ( қ асддан нотў ғ ри ҳ ужжатларни та қ дим этиш, бо қ увчисини йў қ отганлик пенсияси тайинланган оила аъзолари таркибидаги ўзгаришлар ҳ а қ ида маълумотлар та қ дим этмаслик натижасида) ёхуд ҳ исоблашдаги ёки бош қ а техник хато о қ ибатида пенсия ми қ доридан орти қ ча пуллар тўланган та қ дирда қ илиниши мумкин.
Текшириш (ўрганиш) ўтказиш бошланган санадан аввалги уч йил ва ундан орти қ даврда тайинланган ва (ёки) қ ўшимча та қ дим этилган ҳ ужжатларга биноан қ айта ҳ исобланган пенсияларнинг текширилишига (ўрганилишига) ҳ амда улар бўйича тўланган орти қ ча суммаларнинг ушлаб қ олинишига (ундирилишига) йўл қ ўйилмайди.
Пенсионер Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армаси туман (ша ҳ ар) бўлимининг пенсиядан орти қ ча тўланган суммаларни ушлаб қ олиш тў ғ рисидаги қ ароридан норози бўлган та қ дирда, ани қ ланган қ арздорлик суд тартибида ундирилади.
Пенсиялардан ю қ орида кўрсатиб ўтилганидан таш қ ари бош қ а ҳ еч қ андай чегирмалар қ илиш мумкин эмас.
Пенсиядан чегирмалар қ илиш ми қ дори пенсионерга тўланиши лозим бўлган пулдан ҳ исоблаб чи қ арилади.
Ҳ ар ойлик чегирмалар ми қ дори пенсиянинг 50 фоизидан ошиши мумкин эмас.
Орти қ ча тўланган пенсия пули бўйича қ арздорлик тўли қ узилгунга қ адар пенсия тўлаш тўхтатилган ҳ олларда (масалан, ме ҳ нат қ обилияти тикланганлиги туфайли) қ олган қ арз суд тартибида ундирилади.
66-модда. Пенсиялар тўлаш учун ажратиладиган мабла ғ лар
Мулк чилик шаклидан қ атъи назар, корхоналар ва ташкилотлар:
бо қ увчисини йў қ отганлик учун, шунингдек ходимнинг ме ҳ нат вазифаларини бажариши билан бо ғ ли қ ҳ олда ме ҳ натда майибланганлиги ёки касб касаллигига учраганлиги о қ ибатидаги ногиронлик учун;
ходим ушбу Қ онуннинг 7-моддасида назарда тутилган пенсия ёшига тўлгунига қ адар мазкур Қ онун 12-моддасининг «б» бандига мувофи қ тайинланган пенсияларни тўлаш харажатларининг ўрнини қ опловчи пулни иш ҳ а қ и тўлашга мўлжалланган мабла ғ лар ҳ исобидан Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армасига ўтказади.
Пенсионер ушбу Қ онуннинг 7-моддасида назарда тутилган ёшга тўлгунига қ адар ушбу Қ онуннинг 14-моддасига мувофи қ тайинланган пенсияларни тўлаш Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳ узуридаги бюджетдан таш қ ари Пенсия жам ғ армасига ажратиладиган А ҳ олини иш билан таъминлашга кўмаклашувчи жам ғ арма мабла ғ лари ҳ исобидан амалга оширилади.
67-модда. Пенсияларни соли қ лардан озод қ илиш
Ушбу Қ онунга мувофи қ тўланадиган пенсияларга соли қ солинмайди.
Ўзбекистон Республикаси Президенти И. Каримов
«Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси», 1993 йил, 9-сон, 338-модда